Deze avond voel ik me intens miserabel. Hartverscheurend verdrietig. En ook kwaad, echt kwaad. Ik zou graag het servies in een miljoen stukken kapot gooien, de kussens in flarden rijten met mijn blote handen. Het is echt intens.
Sinds een aantal maanden is J met periodes heel apathisch, compleet onverschillig en volledig willoos. Het lijkt dan alsof hij mij niet meer ziet, de wereld niet meer ziet, en het plezier niet meer ziet. Hij leeft achter een glazen muur en reageert op mij door compleet toe te klappen. Zijn standaard antwoord is ‘weet ik niet’. Hij gaat nog wel naar zijn werk, maar kan de energie niet meer opbrengen om naar alle lessen te gaan van de studie die hij daarnaast volgt. Vroeger had hij te veel ideeën om in een leven te kunnen neerschrijven, maar nu blijven zijn creatieve opdrachten liggen, want hij heeft geen inspiratie. Het lukt hem niet meer om te gaan sporten. Seks wijst hij bijna altijd af, en als we seks hebben, komt hij futloos en ongepassioneerd over.
Voor een depressieveteraan als ik was het snel duidelijk dat J een ellenlange lijst symptomen van depressie heeft. Hoewel het belangrijk is het stellen van diagnoses aan een professional over te laten, zou ik zelf zeggen dat hij afglijdt in een echte depressie. Met af en toe goeie dagen, goeie weken soms. Maar dat had ik tijdens mijn depressies ook. Daarna wordt het weer even somber.
Ik voel mij een beetje schuldig om dit te zeggen, want depressief zijn is natuurlijk eerst en vooral erg voor de depressieve zelf, maar dit weegt af en toe op mij alsof er een olifant op mijn schouders rust. De laatste weken is het me weer eens duidelijk geworden wat hooggevoelig zijn kan inhouden: intens en automatisch aanvoelen wat de ander voelt. De sfeer als een spons in je opnemen. De depressieve gedachten en gevoelens als een dikke mist in het huis voelen hangen. Ik kan er niets aan doen: ik voel zijn somberheid en het vreet ook van mijn energie.
Maar daarbovenop ben ik regelmatig heel kwaad. Ik vind depressief zijn of gewoonweg negatieve emoties ervaren helemaal oké. Dat hoort bij een rijk mensenleven. Positieve emoties kan je niet ervaren als er daarnaast geen plaats is voor de negatieve emoties. Maar waar ik blijkbaar echt niet tegen kan, is het ontkennen van emoties, er geen plaats voor maken, en ze niet erkennen. J zegt soms dat hij oké is, dat het allemaal normaal is, dat een gebrek aan energie en lust en ideeën hoort bij het ouder worden (hij is 28!) en dat alles wel snel weer overwaait.
Nee, fokking nee! Als hij dat zegt, word ik zo kwaad. Ik wil gewoon dat mijn partner, die vroeger altijd bovenmenselijk veel bereikte in een dag en de emotionele stabiliteit van een zenmeester had, toegeeft dat hij een probleem heeft. Ik wil dat hij zijn probleem wilt oplossen. Ik wil dat hij mij betrekt, mij vertelt wat er scheelt, mij vraagt om hem te helpen, en mij zegt wat hij nodig heeft. Ik wil zijn donkere cocon openbreken en hem dwingen de hulp te zoeken die hij nodig heeft en verdient.
Achter die kwaadheid van mij zit een groot verdriet. Want ik kan natuurlijk niet kiezen wat J voelt, zegt of doet. Ik kan hem niet dwingen te erkennen dat hij depressief is. Ik kan hem niet dwingen hulp te vragen. En ik kan hem niet dwingen mij in vertrouwen te nemen. Ik voel me vooral heel erg machteloos. Ik ben zo’n helper, zo’n zorger, die nu niet kan helpen of zorgen. Ik kan alleen machteloos toekijken, tegen J praten en geen antwoord krijgen, enthousiaste anekdotes vertellen en ze op hem zien afkaatsen.
En heel af en toe, dan kan ik door de donkere mist breken en hem doen opleven. Dan krijg ik hoop, denk ik dat alles weer goedkomt, dan voel ik onze unieke band in elke cel van mijn lijf, maar daarna klapt alles opnieuw dicht en vraag ik me weer af wat ik in dit huis met deze persoon doe.
Dus ik denk dat ik extra hard voor mezelf moet zorgen nu. Eens goed uitvogelen wat ik zelf nodig heb. Mijn grenzen bewaken. Leuke dingen doen met leuke mensen. Opletten dat ik niet constant in zorgmodus schiet. Gewoon mezelf bemoederen. Mijn hooggevoeligheid kan ik niet afschakelen, dus ik zal moeten accepteren dat de komende periode er één is van veel verwerking van intense emoties. Maar dat is oké. Ik hoop dat dit een periode wordt van meer inzicht. Als problemen inderdaad je grootste leermeesters zijn, dan ga ik nu naar de universiteit.
